Symphonie Nr. 9 ‘Uit de nieuwe wereld’

Goedemorgen allemaal,

Welkom bij de eerste uitvoering van Klassieke Klanken. Het is mij een genoegen om deze bij u te mogen introduceren. Mijn naam is Martijn Zeeman, en samen met Jan Zeeman en Annelies Looijen ben ik een van de initiatiefnemers.

De symfonie die we vanmorgen gaan beluisteren heet ‘Uit de nieuwe wereld’. Het is geschreven door de Tsjechische componist Antonin Dvorak. Het is de negende en laatste symfonie uit zijn leven, en werd geschreven tijdens zijn verblijf in de Verenigde Staten. Het stuk staat bekend om zijn levendige ritmes en melodieuze thema’s die geïnspireerd zijn door de Amerikaanse volksmuziek.

Het stuk werd voor het eerst uitgevoerd door het New York Philharmonic Orchestra onder leiding van de Tsjechische dirigent Anton Seidl in 1893. Het werd meteen een groot succes en is sindsdien een van de meest geliefde werken uit het symfonische repertoire. Hoewel het stuk geïnspireerd is op de Amerikaanse muziek, zijn er ook invloeden te horen van de Tsjechische volksmuziek en de klassieke Europese traditie. Dit geeft het stuk een unieke en bijzondere klankkleur die het tot een favoriet maakt bij zowel muzikanten als luisteraars.

Het stuk wordt gedirigeerd door de jonge Finse dirigent Klaus Mäkelä. Mäkelä wordt beschouwd als een van de meest getalenteerde dirigenten van zijn generatie. Hij is momenteel de chef-dirigent van het Oslo Philharmonic Orchestra en het Orchestre de Paris. Vanaf 2027 begint zijn dienstverband bij het Koninklijk Concertgebouw Orkest.

Ik ben zelf ook al een aantal jaren fan van Klaus. Ik kwam hem voor het eerst tegen bij het luisteren naar een opname van de 9e symfonie van Beethoven. Dit is een van mijn favoriete stukken, en ik luister graag naar verschillende uitvoeringen hiervan op de achtergrond tijdens mijn werk. Op een keer viel het mij op dat de opname die ik beluisterde anders was dan de anderen, ook al kon ik niet per se plaatsen wat het verschil was.

Het was net of alle aspecten die normaal bij muziek komen kijken net ietsje anders waren. Het tempo, de dynamiek, de lengte van de stiltes, alles klonk gewoon net ietsje beter dan normaal. Al deze kleine veranderingen samen maakten dat het geheel totaal anders klonk dan wat ik tot nu toe gewend was. Maar toch was het ook precies hetzelfde stuk als wat ik altijd al zo graag beluisterde. Het kwam gewoon veel beter uit de verf dan wat ik hiervoor ooit had meegemaakt.

Ik klikte dus op het tabblad waar de muziek aan het afspelen was om meer te weten te komen, en tot mijn verbazing zag ik een jonge vent van ongeveer mijn leeftijd voor het orkest staan! Toen ben ik dus meer over hem gaan opzoeken, en meer stukken gaan beluisteren die hij dirigeert. Daaruit leerde ik dat Klaus werkt vanuit een bijzondere visie: in plaats van zijn eigen interpretaties over de symfonie na te volgen, probeert hij het precies zo uit te voeren als de componist het origineel bedacht heeft.

In zijn voorbereidend werk op een klassiek stuk, vraagt Klaus zich bij elke noot af waarom de componist juist deze toon en niet eentje hoger of lager heeft gebruikt. Ik geloof zelf dat dit bijdraagt aan zijn unieke klankkleur. Het gaat in de uitvoering niet om Klaus. Hij is simpelweg een medium voor de componist.

Tot nu toe heeft Klaus mij nog nooit teleurgesteld, en ben ik ook enorm enthousiast dat ik zijn muziek nu met jullie mag delen. Dit was mijn introductie, en nu gaan we luisteren naar ‘Uit de nieuwe wereld’.

Veel luisterplezier!


Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *